Kable aluminiowo-miedziane i mieszane: dlaczego „do wyceny” i jak je sprzedać

Kable aluminiowo-miedziane i mieszanki różnych kabli są „do wyceny”, bo udział miedzi, aluminium i izolacji zmienia się w nich z partii na partię, więc jedna stała cena za kilogram byłaby niesprawiedliwa dla jednej ze stron. Cenę ustalamy po obejrzeniu towaru na miejscu. Najwięcej zyskasz, gdy przed przyjazdem oddzielisz od mieszanki kable czysto miedziane i czysto aluminiowe – te mają w cenniku stałe pozycje.

Poniżej opisujemy, jakie kable trafiają do kategorii Al/Cu i mix, jak je rozpoznać, jak wygląda wycena w Converto i co konkretnie zrobić, żeby sprzedać je korzystniej.

Co to są kable aluminiowo-miedziane

Kable Al/Cu to konstrukcje, w których w jednym kablu występują oba metale. Najczęściej spotykane przypadki to:

• kable z żyłami aluminiowymi i miedzianą żyłą ochronną lub ekranem – np. kable średniego napięcia z izolacją XLPE, w których żyła robocza jest aluminiowa, a ekran z drutów lub taśm miedzianych;
• kable z żyłami aluminiowymi i żyłą neutralną z miedzi spotykane w niektórych liniach zasilających;
• przewody z aluminium platerowanego miedzią (CCA) – cienka warstwa miedzi na rdzeniu aluminiowym, spotykana m.in. w tańszych przewodach głośnikowych, sieciowych i antenowych;
• wiązki, w których połączono przewody aluminiowe i miedziane, np. z demontażu starszych instalacji.

Każda z tych grup ma inny udział obu metali. Ekran miedziany w kablu średniego napięcia może stanowić niewielką część masy, a w innym kablu miedź będzie miała udział znacznie większy. Dlatego w cenniku Converto kable Al/Cu mają pozycję do wyceny.

Co to są kable mieszane (mix)

„Mix” to w języku skupu mieszanina różnych kabli tego samego metalu, ale o różnych przekrojach, izolacjach i uzyskach. W cenniku Converto rozróżniamy kilka takich pozycji:

Pojęcie uzysku, czyli procentu czystego metalu w masie kabla, wyjaśniamy szczegółowo w artykule Uzysk miedzi z kabla: co oznacza 34–40% i jak go oszacować.

Skąd najczęściej pochodzą mieszanki kabli

Mieszanki powstają tam, gdzie kable zbiera się „przy okazji”, bez segregacji. Typowe źródła to:

• remonty i rozbiórki budynków – w jednym kontenerze lądują przewody instalacyjne, kable zasilające, przedłużacze i fragmenty starych linii aluminiowych;
• likwidacja zakładów i hal – kable maszyn, przewody sterownicze, grube linie zasilające i koryta z resztkami okablowania;
• warsztaty i serwisy – kable z urządzeń, przewody spawalnicze, końcówki z montaży;
• prywatne zbiory z garażu czy działki – kilka lat odkładanych „resztek”, które nikt nie sortował.

W każdej z tych sytuacji skład partii jest inny, a jedynym uczciwym sposobem ustalenia ceny jest jej obejrzenie.

Dlaczego „do wyceny”, a nie stała cena

Stała cena działa dobrze dla towaru jednorodnego, np. czystego sektora aluminiowego czy kabli miedzianych instalacyjnych. W przypadku kabli Al/Cu i mieszanek zbyt wiele rzeczy się zmienia:

1. Proporcja miedzi do aluminium. Miedź jest wyraźnie droższa od aluminium. Kilka procent więcej lub mniej miedzi w partii realnie zmienia jej wartość.
2. Uzysk metalu. Cienkie przewody z grubą izolacją dają mało metalu, grube kable energetyczne – dużo. W mieszance proporcje są za każdym razem inne.
3. Koszt rozdzielenia. Oddzielenie aluminium od miedzi przy przetwarzaniu jest trudniejsze niż odzysk jednego metalu, a niedokładne rozdzielenie obniża wartość obu frakcji.
4. Zanieczyszczenia. W mieszankach częściej trafiają się stal, ołów, wtyczki, kostki i ziemia.
5. Notowania metali. Ceny miedzi i aluminium zależą od notowań giełdowych, np. na LME, i zmieniają się niezależnie od siebie.

Wycena indywidualna oznacza po prostu, że zanim podamy cenę, oglądamy przekroje, oceniamy skład partii i dopiero wtedy proponujemy stawkę netto za kilogram. Jeśli ją akceptujesz, ważymy towar i wypłacamy pieniądze.

Jak rozpoznać, co masz w worku

Do wstępnego sortowania wystarczy nóż, nożyce i magnes. Utnij kawałek każdego rodzaju kabla i obejrzyj przekrój:

• Miedź – czerwonawo-pomarańczowa, ciężka, miękka. Uwaga na miedź cynowaną: srebrna z wierzchu, czerwona w środku.
• Aluminium – srebrzystoszare na całym przekroju, wyraźnie lżejsze.
• CCA (aluminium platerowane miedzią) – z wierzchu wygląda jak miedź, ale po przecięciu i zeskrobaniu widać srebrny rdzeń. Takie przewody są lżejsze od miedzianych i dlatego nie należą do kabli Cu.
• Stal – przyciąga magnes; w kablach występuje jako pancerz lub linka nośna.
• Ołów – ciężki, bardzo miękki szary płaszcz. Takie kable to osobna kategoria, opisana w artykule Kable w płaszczu ołowianym: rozpoznawanie i wycena.

Jak sprzedać kable mieszane korzystniej – sortowanie krok po kroku

Sortowanie to najprostszy sposób na wyższą kwotę. Nie wymaga obierania kabli, tylko podzielenia ich na kilka grup:

1. Kable miedziane instalacyjne – typowe przewody z instalacji w budynkach, z żyłami drutowymi. Mają w cenniku osobną pozycję 17 zł/kg.
2. Pozostałe kable miedziane – przedłużacze, przewody linkowe, kable z urządzeń. Trafią do pozycji Cu mix.
3. Grube kable aluminiowe sektorowe – osobno, bo mają własną, wyższą cenę 5 zł/kg.
4. Cienkie kable aluminiowe i pozostałe aluminium.
5. Kable Al/Cu i te, których nie potrafisz zaklasyfikować – tę grupę wycenimy na miejscu.
6. Odpady obce – stal, plastik, osprzęt, kostki, ziemia. Odłóż je, nie wrzucaj do kabli.

Zwykle nawet zgrubne rozdzielenie na miedź, aluminium i resztę wystarcza, by droższe kable nie „rozpuściły się” w cenie mieszanki. Kable z wtyczkami 230 V i zasilacze również warto odłożyć osobno – mają swoje pozycje w cenniku.

Prosta zasada: im bardziej jednorodna partia, tym łatwiej ją wycenić i tym wyższa stawka za kilogram. Mieszanka zawsze wyceniana jest z myślą o jej najsłabszych składnikach.

Przykład z praktyki

Wyobraź sobie worek kabli z remontu domu: przewody instalacyjne ze ścian, kilka przedłużaczy, odcinek starego kabla aluminiowego z przyłącza i trochę przewodów głośnikowych. Sprzedany w całości trafi do pozycji mix, a cena będzie uwzględniała obecność aluminium, CCA i cienkich przewodów o niskim uzysku. Ten sam worek rozdzielony na cztery części daje inny wynik: przewody instalacyjne idą po stawce dla kabli Cu instalacyjnych, przedłużacze do Cu mix, aluminium do odpowiedniej pozycji Al, a przewody głośnikowe do wyceny. Rozdzielenie zajmuje zwykle kilkanaście minut, a na wadze w skupie przekłada się na wyższą łączną kwotę.

Najczęstsze błędy przy sprzedaży mieszanek

• Dorzucanie kilku odcinków aluminium do worka z miedzią „bo się zmieszczą” – cała partia traci wtedy klasę.
• Pozostawianie wtyczek, zasilaczy i kostek przy kablach – podnoszą wagę, ale obniżają stawkę.
• Zaliczanie przewodów CCA do miedzi tylko na podstawie koloru.
• Przywożenie kabli zabłoconych lub mokrych – woda i ziemia nie są metalem i zostaną uwzględnione w wycenie.

Czy warto rozbierać kable Al/Cu na części?

W większości przypadków nie. Oddzielanie miedzianego ekranu od żyły aluminiowej wymaga zdjęcia kilku warstw izolacji i jest bardzo pracochłonne. Opłaca się to wyłącznie przy dużych przekrojach i krótkich odcinkach, a i wtedy warto najpierw policzyć czas – piszemy o tym w artykule Czy opłaca się obierać kable z izolacji?.

Sprzedaż kabli Al/Cu i mieszanych w Converto

Kable przywozisz sam do punktu w Poraju koło Częstochowy: ul. Górnicza 5/3, 42-360 Poraj, czynnego w godzinach Pn–Pt 8:00–17:00, Sob 8:00–13:00. Na miejscu oglądamy partię, w razie potrzeby pomagamy rozdzielić ją na grupy, ważymy każdą z nich osobno i wypłacamy należność według cen netto za kilogram. Jeśli masz większą ilość kabli, na przykład z rozbiórki obiektu, możliwy jest odbiór – po wcześniejszym ustaleniu telefonicznym pod numerem +48 888 123 456 (szczegóły na stronie jak sprzedać – dowóz i odbiór). Przed przyjazdem możesz też wysłać zdjęcia przekrojów na reccoporaj@gmail.com, żeby uzyskać wstępną informację o wycenie.

Firmy otrzymują przy przekazaniu odpadu kartę przekazania odpadu (KPO) w systemie BDO. Kable bez substancji niebezpiecznych mają kod odpadu 17 04 11.