Kable w płaszczu ołowianym (Cu/Pb, Cu/Pb/Fe, Al/Pb/Fe): rozpoznawanie i wycena

Kable w płaszczu ołowianym to stare kable, w których żyły z miedzi lub aluminium są zamknięte w szczelnej rurze z ołowiu, często dodatkowo owiniętej stalowym pancerzem. Rozpoznasz je po dużej masie, szarym, miękkim metalu pod zewnętrzną powłoką i warstwach papieru nasyconego masą izolacyjną. W skupie Converto takie kable mają pozycję do wyceny – wyceniamy je indywidualnie, bo skład każdej partii jest inny.

W tym artykule wyjaśniamy, co oznaczają skróty Cu/Pb, Cu/Pb/Fe i Al/Pb/Fe, jak bezpiecznie obchodzić się z takim kablem i co zrobić, żeby sprzedać go sprawnie i za uczciwą cenę.

Skąd w kablach ołów

Przez dziesięciolecia ołów był podstawowym materiałem do uszczelniania kabli. Jest miękki, łatwo go formować w rurę na żyłach i bardzo dobrze chroni przed wilgocią. Wilgoć była największym wrogiem kabli z izolacją papierową nasyconą olejem lub masą – przenikająca woda szybko niszczyła ich właściwości. Płaszcz ołowiany zamykał kabel hermetycznie.

Takie kable stosowano przede wszystkim w:

• sieciach energetycznych średniego i niskiego napięcia układanych w ziemi,
• starszych liniach telekomunikacyjnych (wieloparowe kable miedziane),
• instalacjach przemysłowych, kopalniach, elektrowniach i zakładach produkcyjnych,
• zasilaniu budynków wznoszonych kilkadziesiąt lat temu.

Dziś zastąpiły je kable z izolacją z tworzyw sztucznych, więc kable ołowiane trafiają do skupu głównie przy wymianie sieci, rozbiórkach, modernizacjach rozdzielni i porządkowaniu magazynów firm energetycznych oraz wykonawców.

Co oznaczają skróty Cu/Pb, Cu/Pb/Fe i Al/Pb/Fe

Oznaczenia używane w skupie opisują po prostu metale obecne w kablu, licząc od środka na zewnątrz. Chemiczne symbole to: Cu – miedź, Al – aluminium, Pb – ołów, Fe – żelazo, czyli w praktyce stal.

Często warstwy przedziela juta, papier lub taśma nasycona masą bitumiczną. Ta masa brudzi ręce, ma charakterystyczny zapach i jest jednym z powodów, dla których takie kable wymagają szczególnej uwagi przy klasyfikacji odpadów.

Jak rozpoznać kabel z ołowiem – praktyczne sposoby

1. Waga. Ołów ma bardzo dużą gęstość, więc kabel ołowiany jest zaskakująco ciężki w porównaniu z kablem z izolacją PVC o podobnej średnicy.
2. Wygląd przekroju. Na czole cięcia widać kilka warstw: pancerz (jeśli jest), szary metal płaszcza, papierową izolację i żyły. Ołów na świeżym cięciu jest jasnoszary i błyszczący, z czasem matowieje.
3. Miękkość. Płaszcz ołowiany łatwo zarysować paznokciem lub śrubokrętem – to odróżnia go od aluminium i stali.
4. Magnes. Przyciąga tylko pancerz stalowy. Jeśli magnes reaguje, masz do czynienia z wersją z „Fe”.
5. Izolacja papierowa. Warstwy papieru nasyconego masą to niemal pewny znak starego kabla, często właśnie w płaszczu ołowianym.

Kable telekomunikacyjne z ołowiem

Osobną grupą są stare kable telefoniczne. Zamiast kilku grubych żył mają w środku dziesiątki lub setki cienkich, skręconych parami przewodów miedzianych w papierowej izolacji, a całość otacza płaszcz ołowiany. Przy takiej budowie udział ołowiu w masie kabla bywa bardzo duży, a miedzi – stosunkowo niewielki, bo pojedyncze żyły są cienkie. To dobry przykład, dlaczego dwa kable Cu/Pb o podobnej średnicy mogą mieć zupełnie różną wartość: kabel energetyczny z czterema grubymi żyłami zawiera znacznie więcej miedzi niż wieloparowy kabel telekomunikacyjny.

Z czym można pomylić kabel ołowiany

Najczęściej z kablem w płaszczu aluminiowym, który także bywa spotykany w starszych instalacjach, oraz z kablem z grubą, szarą powłoką z tworzywa. Aluminium jest jednak lekkie i sprężyste, a tworzywo nie ma metalicznego połysku na przekroju. Jeśli masz wątpliwości, nie ma potrzeby rozbierać kabla na części – wystarczy odciąć kilkucentymetrowy kawałek i pokazać go przy wycenie.

Bezpieczeństwo: dlaczego z ołowiem trzeba uważać

Ołów jest metalem toksycznym. Sam kontakt z litym metalem nie jest gwałtownie groźny, ale niebezpieczne są pył, opiłki i opary powstające przy cięciu, szlifowaniu i podgrzewaniu. Ołów kumuluje się w organizmie, a dzieci są na niego szczególnie wrażliwe. Dlatego przy kablach ołowianych zachowaj kilka zasad:

• pracuj w rękawicach i nie jedz ani nie pal podczas pracy z kablem, a potem dokładnie umyj ręce;
• tnij kabel nożycami lub piłą ręczną, a nie szlifierką kątową, która tworzy pył i drobiny;
• nie rozbieraj kabli w domu, w garażu ani w miejscu, gdzie przebywają dzieci;
• nigdy nie wypalaj kabli – spalanie izolacji jest zabronione, a przy ołowiu i masach bitumicznych dodatkowo powstają szczególnie szkodliwe dymy. Więcej piszemy o tym w artykule Wypalanie kabli: dlaczego to nielegalne i szkodliwe.

W praktyce najrozsądniej oddać kabel w całości. Rozbieranie go na frakcje w warunkach domowych rzadko się opłaca, a wiąże się z realnym ryzykiem dla zdrowia.

Dlaczego kable z ołowiem są „do wyceny”

W cenniku Converto kable Cu/Pb, Cu/Pb/Fe i Al/Pb/Fe mają wspólną pozycję: do wyceny. Stała cena za kilogram nie miałaby tu sensu z kilku powodów:

• Różne proporcje metali. W jednym kablu dominuje gruba miedź, w innym ciężki płaszcz ołowiany przy cienkich żyłach. Kilogram każdego z nich jest wart zupełnie innych pieniędzy.
• Miedź czy aluminium. Wersje z żyłami aluminiowymi są warte mniej niż miedziane o podobnej budowie.
• Pancerz stalowy. Stal ma niską wartość, a w kablach opancerzonych stanowi spory udział masy.
• Izolacja i masy. Papier, juta i masy bitumiczne podnoszą wagę i wymagają odpowiedniego zagospodarowania.
• Trudniejsza obróbka. Przetworzenie kabli z ołowiem wymaga zachowania zasad bezpieczeństwa, co wpływa na koszty.
• Notowania metali. Ceny miedzi, aluminium i ołowiu zmieniają się zgodnie z notowaniami giełdowymi, np. na LME.

Dlatego każdą partię oglądamy, oceniamy przekrój i budowę, a następnie podajemy cenę netto za kilogram. Jeśli chcesz poznać orientacyjną wycenę przed przyjazdem, wyślij zdjęcia przekroju kabla i informację o przybliżonej ilości na reccoporaj@gmail.com lub zadzwoń pod +48 888 123 456.

Jak wygląda wycena w punkcie

Wycena kabli z ołowiem przebiega w kilku krokach. Najpierw oglądamy przekrój kilku odcinków z partii, żeby ustalić, czy żyły są miedziane czy aluminiowe, ile ich jest i jak grube są poszczególne warstwy. Następnie sprawdzamy, czy kabel ma pancerz stalowy i ile w nim masy izolacyjnej. Na tej podstawie podajemy cenę netto za kilogram, a po Twojej akceptacji ważymy towar i wypłacamy należność. Jeśli partia jest niejednorodna, możemy zaproponować podział na grupy o różnej cenie – zwykle wychodzi to korzystniej niż jedna, uśredniona stawka za całość.

Jak przygotować kable ołowiane do sprzedaży

1. Oddziel je od innych kabli. Nie mieszaj kabli z ołowiem z kablami miedzianymi w PVC ani z sektorami aluminiowymi. Wrzucone do jednej partii obniżą wartość całości.
2. Posortuj według rodzaju. Jeśli to możliwe, trzymaj osobno kable miedziane i aluminiowe oraz te z pancerzem i bez.
3. Usuń ziemię i osprzęt. Odetnij mufy i głowice, otrzep kable z ziemi i błota.
4. Potnij na odcinki do przeniesienia. Kable ołowiane są ciężkie – krótsze odcinki ułatwią załadunek i ważenie.
5. Zabezpiecz transport. Masa bitumiczna brudzi, więc przyda się folia lub skrzynia.

Sprzedaż kabli z ołowiem w Converto

Kable przywozisz samodzielnie do punktu w Poraju koło Częstochowy (ul. Górnicza 5/3, 42-360 Poraj, godziny otwarcia: Pn–Pt 8:00–17:00, Sob 8:00–13:00). Na miejscu oceniamy budowę kabli, ważymy je, ustalamy cenę netto za kilogram i wypłacamy należność. Przy większych ilościach, na przykład z demontażu sieci, odbiór jest możliwy, ale zawsze po wcześniejszym ustaleniu telefonicznym. Jak to wygląda krok po kroku, opisujemy na stronie jak sprzedać – dowóz i odbiór.

Dla firm ważna jest kwestia dokumentów. Kable zawierające ropę naftową, smołę i inne substancje niebezpieczne klasyfikuje się pod kodem 17 04 10*, a pozostałe kable pod kodem 17 04 11. Stare kable z masami bitumicznymi wymagają więc uważnej klasyfikacji przez wytwórcę odpadu. Przy przekazaniu odpadu wystawiamy kartę przekazania odpadu (KPO) w systemie BDO. Szczegóły współpracy znajdziesz w zakładce dla firm.