Czy opłaca się obierać kable z izolacji? Rachunek czasu i pieniędzy

Obieranie kabli z izolacji opłaca się tylko w wąskim zakresie przypadków: przy grubych przewodach miedzianych, niewielkiej ilości i gdy Twój czas nie ma innej wartości. Przy cienkich przewodach, wiązkach i kablach wielożyłowych ręczne obieranie zwykle przynosi bardzo mało pieniędzy w przeliczeniu na godzinę pracy. Cena kabla w skupie i tak uwzględnia zawartość miedzi, więc w większości sytuacji korzystniej jest sprzedać kabel w całości.

Poniżej pokazujemy, jak samodzielnie policzyć opłacalność obierania, od czego ona zależy i jakie są bezpieczne sposoby zdejmowania izolacji, jeśli mimo wszystko zdecydujesz się na tę pracę.

Co tak naprawdę zarabiasz, obierając kabel

Kluczowe pojęcie to uzysk, czyli procent czystego metalu w masie kabla. Kabel o uzysku 40% zawiera w każdym kilogramie około 400 g miedzi, a resztę stanowi izolacja, powłoka i wypełniacze. Skup kupujący kabel w całości płaci właśnie za tę miedź – pomniejszoną o koszt jej odzyskania i zagospodarowania izolacji.

Obierając kabel, nie „tworzysz” nowej wartości. Zamieniasz kilogram kabla na kilkaset gramów miedzi i kilkaset gramów odpadu z tworzywa. Twój zarobek to więc tylko różnica między tym, ile dostaniesz za odzyskaną miedź, a tym, ile dostałbyś za kabel w całości. Od tej różnicy trzeba jeszcze odjąć:

• czas pracy,
• koszt i zużycie narzędzi (ostrza, noże, ewentualnie obieraczka),
• straty metalu – nacięta lub uszkodzona żyła, drobne kawałki, które zostają w izolacji,
• problem z odpadem z izolacji, którego nie wolno wyrzucić byle gdzie ani spalić.

Prosty wzór na opłacalność

Żeby ocenić, czy obieranie ma sens, wystarczy jeden rachunek. Weź pod uwagę konkretną partię kabla i oszacuj:

1. Wartość kabla w całości = masa kabla × cena kabla za kg (z cennika skupu).
2. Wartość po obraniu = masa kabla × uzysk × cena czystej miedzi za kg w skupie, który ją przyjmuje.
3. Różnica = wartość po obraniu − wartość kabla w całości.
4. Zarobek na godzinę = różnica ÷ liczba godzin potrzebnych do obrania.

Przykład bez cen, tylko na masach: masz 20 kg kabla o uzysku 40%. Po obraniu otrzymasz około 8 kg miedzi i około 12 kg izolacji. Teraz podstaw aktualne ceny i zmierz, ile czasu zajmie Ci obranie, powiedzmy, 1 kg tego kabla. Pomnóż przez 20. Jeśli wynik w przeliczeniu na godzinę wypada niżej niż Twoja zwykła stawka za pracę, obieranie się nie opłaca.

Ceny miedzi zależą od notowań giełdowych, m.in. na LME, więc rachunek warto zrobić w dniu planowanej sprzedaży, korzystając z aktualnego cennika.

Jak zmierzyć czas obierania

Najczęstszy błąd w tym rachunku to zgadywanie, ile potrwa praca. Zanim zaczniesz obierać całą partię, zrób próbę. Odmierz na wadze dokładnie kilogram kabla, uruchom stoper i obierz go tak, jak zrobiłbyś to z resztą. Potem zważ odzyskaną miedź. Dzięki temu poznasz dwie liczby, które są potrzebne do rzetelnej oceny: realny uzysk konkretnego kabla oraz rzeczywisty czas pracy na kilogram. Wiele osób jest zaskoczonych, jak długo trwa obranie kilograma kabla instalacyjnego i jak mało miedzi z niego wychodzi.

Pamiętaj też, że tempo spada z czasem. Pierwszy kilogram obiera się z energią, dziesiąty – ze zmęczonymi dłońmi. Jeśli planujesz obrać kilkadziesiąt kilogramów, przyjmij raczej ostrożny czas niż ten z najlepszej próby.

Różnica w cenie to nie cała cena miedzi

Łatwo popełnić jeszcze jeden błąd: porównać cenę czystej miedzi z ceną kabla i uznać, że różnica to czysty zysk na każdym kilogramie. Tymczasem kilogram kabla nie daje kilograma miedzi. Jeśli uzysk wynosi 40%, to z kilograma kabla otrzymasz 0,4 kg metalu, a pozostałe 0,6 kg to izolacja, za którą nikt nie zapłaci. Dopiero po uwzględnieniu tej proporcji widać, ile realnie zyskujesz na obieraniu.

Kiedy obieranie może mieć sens, a kiedy na pewno nie

Dla kabli, które nie nadają się do obierania, cennik przewiduje osobne pozycje, np. 26 zł/kg za czystą wiązkę samochodową czy 23 zł/kg za wiązkę komputerową. Ceny w cenniku są podawane netto za kilogram.

Ukryte koszty, o których łatwo zapomnieć

• Zmęczenie i urazy. Ręczne obieranie nożem to jedna z najczęstszych przyczyn skaleczeń przy pracy ze złomem.
• Miejsce i bałagan. Izolacja zajmuje dużo miejsca, a jej odpad trzeba oddać w odpowiednie miejsce.
• Straty metalu. Przy cięciu nożem łatwo naciąć żyłę lub zostawić miedź w ścinkach.
• Czas na sortowanie. Obrana miedź też wymaga posortowania – np. czysty drut miedziany jest wyceniany inaczej niż miedź z resztkami izolacji czy cynowana.

Obieranie a sortowanie – co daje więcej

W praktyce większy efekt niż obieranie przynosi zwykle staranne sortowanie. Oddzielenie kabli miedzianych od aluminiowych, odcięcie wtyczek i osprzętu, usunięcie skrzynek bezpiecznikowych z wiązek czy oddzielenie grubych kabli od cienkich zajmuje niewiele czasu, a sprawia, że każda grupa trafia do właściwej, wyższej pozycji cennika. Obieranie podnosi wartość tylko jednego kilograma naraz, a sortowanie – całej partii. Jak to zrobić krok po kroku, opisujemy w poradniku o oczyszczaniu wiązek i sortowaniu kabli przed przyjazdem do skupu.

Wypalanie izolacji – droga na skróty, która nie jest dozwolona

Część osób, widząc, ile czasu zajmuje obieranie, sięga po „szybki sposób”, czyli spalenie izolacji w ognisku lub beczce. To błąd z kilku powodów. Spalanie kabli poza instalacjami do tego przeznaczonymi jest zabronione i grożą za nie kary. Podczas spalania PVC powstają toksyczne dymy, w tym dioksyny, szkodliwe dla zdrowia i środowiska. Do tego wypalona miedź jest utleniona i zanieczyszczona, więc jest warta mniej niż czysty drut. Szczegóły opisujemy w artykule Wypalanie kabli: dlaczego to nielegalne i szkodliwe.

Jeśli jednak obierasz – jak robić to bezpiecznie

1. Używaj właściwych narzędzi. Do grubych kabli sprawdzi się nóż z hakowatym ostrzem prowadzonym wzdłuż kabla lub ręczna obieraczka do kabli. Przy większych ilościach stosuje się maszyny do zdejmowania izolacji.
2. Prowadź ostrze od siebie i pracuj w rękawicach odpornych na przecięcie.
3. Obieraj tylko grube przewody. Cienkie kable odłóż do sprzedaży w całości.
4. Nie mieszaj obranej miedzi z niedokładnie obraną – kawałki z resztkami izolacji obniżają klasę całej partii.
5. Oddaj odpad z izolacji legalnie, np. do punktu selektywnej zbiórki, zamiast wyrzucać go lub palić.

Prostsza droga: sprzedaż kabla w całości w Converto

Converto skupuje kable i wiązki w izolacji – nie musisz niczego obierać. Cena netto za kilogram zależy od rodzaju kabla i jego uzysku, np. kable Cu instalacyjne mają pozycję 17 zł/kg, a kable Cu mix o uzysku 38–40% 17 zł/kg. Zamiast obierać, lepiej poświęcić kilkanaście minut na posortowanie kabli według rodzaju – to podnosi wartość partii bez żmudnej pracy.

Kable przywozisz sam do punktu w Poraju koło Częstochowy (ul. Górnicza 5/3, 42-360 Poraj, godziny: Pn–Pt 8:00–17:00, Sob 8:00–13:00). Na miejscu ważymy je, weryfikujemy rodzaj i wypłacamy pieniądze. Przy większych ilościach, np. z firmy lub rozbiórki, możliwy jest odbiór po wcześniejszym ustaleniu telefonicznym pod numerem +48 888 123 456. Więcej o obu wariantach przeczytasz na stronie jak sprzedać – dowóz i odbiór.

Jeśli nie wiesz, do której pozycji cennika trafią Twoje kable, wyślij zdjęcia przekrojów na reccoporaj@gmail.com. Pomożemy ocenić, czy dany kabel warto w ogóle ruszać nożem, czy lepiej od razu oddać go w całości. Sposób rozpoznawania i oszacowania uzysku opisujemy też w artykule Uzysk miedzi z kabla: co oznacza 34–40%.