Uzysk miedzi z kabla: co oznacza 34–40% i jak go oszacować samemu

Uzysk miedzi z kabla to procent masy kabla, który stanowi czysta miedź po oddzieleniu izolacji i wszystkich innych materiałów. Uzysk 34–40% oznacza, że ze 100 kg kabla otrzymamy od 34 do 40 kg miedzi, a resztę masy stanowią izolacja i powłoki. Możesz go oszacować samodzielnie: wystarczy zważyć odcinek kabla, zdjąć z niego izolację i zważyć samą miedź.

Co dokładnie oznacza uzysk

Każdy kabel składa się z części przewodzącej, czyli żył, oraz części nieprzewodzącej: izolacji żył, wypełniaczy, powłoki zewnętrznej, a czasem także ekranu, pancerza czy linki nośnej. W skupie płacimy za metal, więc kluczowe pytanie brzmi: ile metalu jest w kilogramie kabla, który kładziesz na wagę.

Uzysk wyrażamy wzorem:

uzysk (%) = masa miedzi ÷ masa całego kabla × 100

Jeśli odcinek kabla waży 500 g, a po zdjęciu izolacji zostaje 190 g miedzi, uzysk wynosi 38%. Właśnie dlatego ceny za kilogram różnych kabli są tak różne – za kilogram kabla o uzysku 60% skup może zapłacić znacznie więcej niż za kilogram cienkiego przewodu o uzysku 20%, choć w obu przypadkach to „kable miedziane”.

Skąd biorą się przedziały 34–40% i 38–40% w cenniku

W naszym cenniku opisy kategorii zawierają przedziały uzysku. Nie są to wartości gwarantowane dla każdego kawałka kabla, tylko typowy zakres dla danej grupy materiału:

Przewody instalacyjne z budynków mają względnie powtarzalną budowę: kilka żył drutowych o przekroju typowym dla instalacji, izolacja żył i powłoka zewnętrzna. Dlatego ich uzysk mieści się w dość wąskim przedziale. W mieszankach kabli rozrzut jest większy, a stawka zależy od tego, czy partia rzeczywiście osiąga wyższy udział miedzi. Więcej o samych kategoriach i cenach przeczytasz w artykule kable miedziane – cena skupu.

Co wpływa na uzysk kabla

Przekrój żyły w stosunku do grubości izolacji

To czynnik decydujący. Grubość izolacji nie rośnie proporcjonalnie do przekroju żyły – cienki przewód ma stosunkowo grubą warstwę tworzywa, a gruby kabel zasilający ma jej proporcjonalnie mniej. Stąd ogólna reguła: im grubsza żyła, tym wyższy uzysk.

Liczba żył i wypełniacze

Kable wielożyłowe mają między żyłami wypełniacze z tworzywa lub gumy, które zwiększają masę bez dodawania miedzi. Kabel jednożyłowy o tym samym przekroju żyły ma zwykle wyższy uzysk niż kabel, w którym kilka cienkich żył zatopiono w grubej powłoce.

Ekrany, pancerze i dodatkowe warstwy

Oplot ekranujący z cienkich drucików miedzianych podnosi zawartość miedzi, ale ekrany z folii aluminiowej czy pancerze stalowe dokładają masy, która nie jest miedzią. Kable z płaszczem ołowianym to osobna kategoria, wyceniana indywidualnie.

Rodzaj żyły: drut i linka

Sama budowa żyły (drut czy linka) nie zmienia ilości miedzi w danym przekroju, ale cienkie linki w przewodach giętkich zwykle mają grubszą izolację w stosunku do przekroju, co obniża uzysk.

Zanieczyszczenia

Uzysk liczony jest dla kabla, który faktycznie kładziesz na wagę. Resztki tynku, puszki, końcówki, błoto i wilgoć zwiększają masę partii, a nie zwiększają ilości miedzi – czyli obniżają uzysk całej dostawy.

Jak samodzielnie oszacować uzysk – metoda próbki

Nie potrzebujesz laboratorium. Wystarczy waga kuchenna lub sklepowa z dokładnością do kilku gramów, nożyk do zdejmowania izolacji i kilka minut.

1. Wybierz reprezentatywny odcinek. Weź fragment kabla, który dobrze oddaje całą partię – nie najgrubszy ani najcieńszy. Najlepiej odcinek o długości kilkudziesięciu centymetrów.
2. Zważ cały odcinek razem z izolacją i zapisz wynik.
3. Zdejmij całą izolację, wypełniacze i powłokę. Zostaw wyłącznie miedziane żyły (oraz ewentualny miedziany oplot ekranu).
4. Zważ samą miedź.
5. Podziel masę miedzi przez masę odcinka i pomnóż przez 100. Otrzymany wynik to przybliżony uzysk.

Przykład: odcinek przewodu instalacyjnego waży 320 g, a miedź po obraniu 118 g. Uzysk: 118 ÷ 320 × 100 ≈ 37%. Taki przewód mieści się w typowym zakresie kategorii kabli Cu instalacyjnych.

Jeżeli partia jest zróżnicowana, wykonaj pomiar dla każdego rodzaju kabla osobno. Uśrednianie wyników z bardzo różnych kabli daje mylący obraz – lepiej od razu je posortować.

Szybka ocena „na oko” – bez obierania

Nie zawsze chce się obierać próbkę. Doświadczenie przy wadze pozwala z dużym prawdopodobieństwem przewidzieć, gdzie wyląduje dany kabel:

• Przetnij kabel i obejrzyj przekrój. Jeśli miedź zajmuje większość powierzchni przekroju, uzysk jest wysoki. Jeśli widzisz kilka cienkich żyłek w grubym walcu tworzywa, uzysk jest niski.
• Zważ kabel w dłoni. Miedź jest ciężka. Kabel, który wydaje się lekki jak na swoją grubość, ma dużo izolacji lub żyły aluminiowe.
• Sprawdź kolor żyły. Czerwonopomarańczowa – miedź. Srebrzysta i matowa – aluminium (inna kategoria). Srebrzysta, ale po zarysowaniu miedziana – miedź ocynowana.
• Policz warstwy. Każda dodatkowa powłoka, ekran z folii czy pancerz obniża uzysk.

Uzysk w innych rodzajach złomu kablowego

Pojęcie uzysku dotyczy nie tylko kabli miedzianych z instalacji. Ta sama logika stoi za cenami pozostałych pozycji w cenniku:

• Wiązki samochodowe – przewody są cienkie, a do tego dochodzą kostki i skrzynki. Dlatego wiązka czysta (26 zł/kg) jest wyceniana wyżej niż zanieczyszczona (23 zł/kg) – po oczyszczeniu udział miedzi w masie rośnie.
• Wiązka komputerowa – kable zasilające i sygnałowe z komputerów mają różną budowę, często z ekranami i wtykami, co przekłada się na ich osobną stawkę: 23 zł/kg.
• Kable aluminiowe – tu uzysk liczy się dla aluminium. Kable sektorowe o uzysku powyżej 40% (5 zł/kg) są płatne lepiej niż cienkie kable instalacyjne aluminiowe (1 zł/kg).

Zasada jest więc uniwersalna: płacimy za metal, który da się odzyskać, a wszystko, co go „rozcieńcza”, obniża cenę za kilogram.

Uzysk a wartość całej partii – przykład

Wyobraź sobie dwie dostawy po 100 kg przewodów instalacyjnych. Pierwsza jest czysta: same przewody, bez puszek i tynku. Druga zawiera te same przewody, ale wymieszane z kilkunastoma kilogramami osprzętu, gruzu i kawałków listew. Na wadze druga dostawa waży tyle samo, ale miedzi jest w niej wyraźnie mniej, a jej uzysk spada poniżej typowego przedziału. W efekcie pierwsza partia trafi do kategorii kabli Cu instalacyjnych, a druga może wymagać indywidualnej wyceny. Kilkadziesiąt minut porządkowania przed wyjazdem często przekłada się więc na wyższą wypłatę.

Dlaczego w skupie nie obieramy próbki przy każdym kliencie

Przy wadze oceniamy kable na podstawie budowy i przekroju, a nie przez obieranie każdej partii. Kategorie w cenniku zostały ustalone właśnie po to, by typowy materiał dało się sprawnie przypisać do grupy o znanym zakresie uzysku. Jeśli partia jest nietypowa, a rozrzut duży, trafia do kategorii „do wyceny” i wtedy ustalamy cenę indywidualnie, po obejrzeniu materiału.

Nie warto natomiast „poprawiać” uzysku przez wypalanie izolacji. Spalanie kabli poza instalacjami do tego przeznaczonymi jest zabronione, wydziela toksyczne dymy i dioksyny i grozi karami. Do tego opalona miedź jest utleniona i traci na wartości.

Jak wykorzystać wiedzę o uzysku przy sprzedaży

• Sortuj według grubości i budowy. Grube kable o wysokim uzysku nie powinny lądować w worku z cienkimi przewodami – inaczej zaniżasz wartość lepszego materiału.
• Usuwaj osprzęt i zanieczyszczenia. To najprostszy sposób na podniesienie uzysku całej partii bez obierania.
• Oddzielaj aluminium i kable z ołowiem. Mają osobne kategorie i osobne ceny.
• Śledź cennik. Uzysk mówi, ile miedzi sprzedajesz, ale cena za kilogram zależy też od aktualnych notowań miedzi. Bieżące stawki są na stronie cennika.

Sprzedaż kabli w Converto

Posortowane kable przywozisz sam do naszego punktu w Poraju koło Częstochowy (ul. Górnicza 5/3, 42-360 Poraj, godziny: Pn–Pt 8:00–17:00, Sob 8:00–13:00). Na miejscu weryfikujemy materiał, przypisujemy go do kategorii, ważymy każdą grupę osobno i wypłacamy należność. Ceny są podawane netto za 1 kg.

Przy większych ilościach, np. z rozbiórki, modernizacji instalacji w zakładzie czy z magazynu, zadzwoń pod +48 888 123 456. Odbiór od klienta jest możliwy tylko przy większych partiach i po wcześniejszym ustaleniu telefonicznym. Szczegóły znajdziesz na stronie jak sprzedać.