Kabel sektorowy aluminiowy: co to jest, jak rozpoznać, ile jest wart

Kabel sektorowy aluminiowy to gruby kabel energetyczny, którego żyły mają przekrój w kształcie wycinka koła, a nie okręgu. Rozpoznasz go po przekroju poprzecznym: trzy lub cztery „klinowe” żyły ze srebrzystego aluminium ciasno wypełniają wnętrze kabla. W skupie to jeden z najlepiej płatnych kabli aluminiowych, bo ma wysoki uzysk metalu – w Converto aktualnie 5 zł/kg netto.

Poniżej wyjaśniamy, skąd biorą się kable sektorowe, jak odróżnić je od innych kabli aluminiowych i miedzianych, co wpływa na ich wycenę oraz jak przygotować je do sprzedaży, żeby nie stracić na wadze ani na cenie.

Czym jest kabel sektorowy i skąd ta nazwa

Słowo „sektor” odnosi się do kształtu żyły. W typowym kablu żyły są okrągłe, więc między nimi zostają puste przestrzenie, które trzeba wypełnić masą lub wypełniaczem. W kablu sektorowym każda żyła ma kształt wycinka koła – trzy żyły po 120 stopni albo cztery po 90 stopni składają się razem w niemal pełny okrąg. Dzięki temu przy tym samym przekroju przewodzącym kabel jest smuklejszy, lżejszy i tańszy w produkcji.

Takie konstrukcje stosuje się przede wszystkim w kablach elektroenergetycznych o dużych przekrojach: w liniach zasilających budynki, złączach kablowych, rozdzielniach, zakładach przemysłowych i sieciach niskiego napięcia. Właśnie dlatego kable sektorowe trafiają do skupu najczęściej z rozbiórek, modernizacji sieci, wymiany przyłączy i likwidacji instalacji w halach.

Jak wygląda typowy kabel sektorowy

• Żyły – aluminiowe, jednodrutowe (lity sektor) albo wielodrutowe (wiele drutów sprasowanych w kształt sektora).
• Izolacja żył – najczęściej PVC lub polietylen usieciowany (XLPE), w różnych kolorach dla poszczególnych faz.
• Powłoka zewnętrzna – zwykle czarna z PVC lub polietylenu, z nadrukiem typu i przekroju.
• Przekroje – od kilkudziesięciu do kilkuset milimetrów kwadratowych na żyłę; im większy przekrój, tym większy udział metalu w masie kabla.

Sektor jednodrutowy a wielodrutowy

Żyła sektorowa jednodrutowa to jeden lity kawałek aluminium uformowany w klin – na przekroju widać gładką, jednolitą powierzchnię metalu. Żyła wielodrutowa składa się z wielu drutów sprasowanych w kształt sektora, więc na czole cięcia widać charakterystyczny „plaster miodu”. Dla skupu obie odmiany są wartościowe, bo w obu przypadkach udział metalu w masie kabla jest wysoki. Różnica ma znaczenie głównie przy rozpoznawaniu: lity sektor trudno pomylić z czymkolwiek innym, a wielodrutowy bywa mylony z okrągłymi żyłami, jeśli kabel był zgnieciony.

Jak rozpoznać kabel sektorowy aluminiowy – krok po kroku

Do skupu często trafiają worki i kręgi „grubego kabla” bez opisu. Kilka prostych sprawdzeń wystarczy, żeby ocenić, czy masz do czynienia z sektorem aluminiowym.

1. Obejrzyj przekrój. Utnij kawałek kabla i spójrz na czoło cięcia. Żyły w kształcie klinów lub „kawałków tortu” to sektor. Okrągłe żyły oznaczają kabel o żyłach okrągłych – też może być aluminiowy, ale wycenia się go zazwyczaj jako inną pozycję.
2. Sprawdź kolor metalu. Aluminium jest srebrzystoszare, na świeżym cięciu jasne i matowe. Miedź ma charakterystyczny czerwonawo-pomarańczowy kolor. Jeśli żyła jest srebrna tylko z wierzchu, a w środku czerwona, może to być miedź cynowana.
3. Zważ w dłoni. Gęstość aluminium wynosi około 2,7 g/cm³, a miedzi niemal 9 g/cm³. Odcinek kabla aluminiowego jest wyraźnie lżejszy od miedzianego o podobnej grubości.
4. Przyłóż magnes. Ani aluminium, ani miedź nie przyciągają magnesu. Jeśli magnes „łapie”, w kablu jest stal – pancerz z taśm lub drutów stalowych – i to zmienia wycenę.
5. Przeczytaj nadruk na powłoce. To najszybsza metoda, opisana niżej.

Oznaczenia na powłoce, które warto znać

W polskim systemie oznaczeń kabli litera A na początku symbolu oznacza żyłę aluminiową – na przykład popularne kable typu YAKY czy YAKXS mają żyły z aluminium. W oznaczeniach przekroju spotkasz też skróty kształtu żyły: RE (okrągła jednodrutowa), RM (okrągła wielodrutowa), SE (sektorowa jednodrutowa) i SM (sektorowa wielodrutowa). Nadruk w rodzaju „4×120 SE” mówi więc wprost, że to kabel czterożyłowy z żyłami sektorowymi o przekroju 120 mm² każda.

Nadruk bywa wytarty lub zamalowany, dlatego w punkcie skupu i tak weryfikujemy kabel wizualnie i na podstawie przekroju. Warto jednak sprawdzić oznaczenie przed przyjazdem – pozwala to od razu oszacować, w której pozycji cennika znajdzie się towar.

Dlaczego kabel sektorowy jest wart więcej niż inne kable aluminiowe

O cenie kabla w skupie decyduje przede wszystkim uzysk, czyli procent czystego metalu w masie kabla. Resztę stanowi izolacja, powłoka, wypełniacze i ewentualny pancerz, które trzeba oddzielić i zagospodarować. Im więcej metalu w kilogramie kabla, tym więcej jest on wart.

Kable sektorowe mają dwie cechy, które podnoszą uzysk: duży przekrój żył (gruba żyła ma mało izolacji w stosunku do masy metalu) oraz zwartą budowę bez dużej ilości wypełniaczy. Dlatego w cenniku Converto kable aluminiowe sektorowe z uzyskiem powyżej 40% mają własną, wyższą pozycję. Zobacz, jak wypadają na tle innych kabli aluminiowych:

Pełne zestawienie wszystkich pozycji znajdziesz w aktualnym cenniku skupu. Szersze porównanie kabli aluminiowych opisaliśmy w artykule Kable aluminiowe: sektorowe, instalacyjne, mix – ceny i różnice.

Od czego jeszcze zależy cena

Poza uzyskiem na wycenę wpływa cena samego aluminium. Ta zmienia się w zależności od notowań giełdowych, m.in. na Londyńskiej Giełdzie Metali (LME), i kursu walut. Dlatego cennik skupu jest aktualizowany, a cena w dniu sprzedaży może różnić się od tej sprzed kilku tygodni. Znaczenie mają też:

• czystość towaru – ziemia, beton, błoto, smoła z wykopu podnoszą wagę, ale nie wartość, więc obniżają klasę materiału;
• końcówki i osprzęt – mufy, głowice kablowe, końcówki zaprasowane i zaciski z innych metali najlepiej odciąć;
• pancerz stalowy – kabel opancerzony ma niższy udział aluminium, więc może zostać zakwalifikowany inaczej;
• domieszki innych kabli – kilka odcinków miedzi lub cienkiej instalacji w partii sektorów sprawia, że całość trzeba posortować albo wycenić jako mix.

Jak przygotować kabel sektorowy do sprzedaży

Kabla sektorowego nie trzeba obierać z izolacji – skupujemy go w całości, a cena uwzględnia już uzysk. Wystarczy kilka prostych czynności, żeby partia trafiła do najlepszej pozycji w cenniku:

1. Oddziel sektory od reszty. Kable sektorowe aluminiowe trzymaj osobno od miedzianych, cienkich instalacyjnych i kabli z pancerzem.
2. Odetnij osprzęt. Mufy, głowice, końcówki kablowe i zaciski usuń przed ważeniem.
3. Oczyść z ziemi. Kable z wykopu otrzep lub opłucz – nikt nie płaci za błoto w cenie aluminium.
4. Potnij na odcinki. Grube kable najłatwiej przewieźć i rozładować pocięte na kawałki, które da się podnieść ręcznie.
5. Nie wypalaj izolacji. Wypalanie kabli jest zabronione, szkodliwe dla zdrowia i środowiska, a przy aluminium dodatkowo prowadzi do utraty metalu. Więcej w artykule o tym, dlaczego wypalanie kabli jest nielegalne.

Jak sprzedać kabel sektorowy w Converto

Punkt skupu Converto działa w Poraju koło Częstochowy (ul. Górnicza 5/3, 42-360 Poraj). Podstawowy model jest prosty: przywozisz kabel sam, ważymy go na miejscu, weryfikujemy rodzaj i czystość, a następnie wypłacamy pieniądze według aktualnej ceny netto za kilogram. Do Poraja łatwo dojechać z Częstochowy, Myszkowa czy Kłobucka, a godziny pracy punktu to Pn–Pt 8:00–17:00, Sob 8:00–13:00.

Kable sektorowe często pochodzą z większych robót – wymiany przyłączy, likwidacji rozdzielni czy modernizacji zakładu. Przy większych ilościach możliwy jest odbiór, ale zawsze po wcześniejszym ustaleniu telefonicznym ilości, rodzaju kabla i miejsca. Zadzwoń pod +48 888 123 456 lub napisz na reccoporaj@gmail.com. Szczegóły obu wariantów opisujemy na stronie jak sprzedać kable – dowóz i odbiór.

Firmy, które przekazują kable jako odpad, otrzymują od nas dokumenty wymagane przepisami, w tym kartę przekazania odpadu (KPO) w systemie BDO. Kable bez substancji niebezpiecznych klasyfikuje się zwykle pod kodem 17 04 11.

Najczęstsze błędy przy sprzedaży kabli sektorowych

• Mieszanie sektorów aluminiowych z miedzianymi „bo i tak grube” – w efekcie cała partia trafia do mixu.
• Przywożenie kabli z mufami i głowicami – osprzęt trzeba odciąć na miejscu, co wydłuża przyjęcie.
• Uznawanie każdego srebrnego kabla za aluminiowy – miedź cynowana też jest srebrna z wierzchu.
• Kabel opancerzony traktowany jak zwykły sektor – stalowy pancerz obniża udział aluminium.

Jeśli masz wątpliwości, do której kategorii należy twój kabel, zrób zdjęcie przekroju i nadruku na powłoce i wyślij je przed przyjazdem. Pozwoli to wstępnie ocenić towar i uniknąć niespodzianek przy wadze.