Klasy złomu PCB (A, B, C): jak wycenia się płytki elektroniczne

Złom płytek elektronicznych (PCB) dzieli się zwyczajowo na trzy klasy: A, B i C. Klasa A to płytki najbogatsze w metale szlachetne, klasa B – średnio zasobne, a klasa C – płytki o najniższej zawartości cennych metali, za to występujące najczęściej. Wycena zależy od klasy, stopnia kompletności i czystości partii, a w Converto skupujemy płytki klasy C w dwóch odmianach: starej i nowej.

Poniżej wyjaśniamy, skąd wziął się ten podział, jak samodzielnie rozpoznać, do której grupy należy Twoja płytka, i co zrobić, żeby partia elektroniki została wyceniona sprawnie i bez nieporozumień.

Skąd się bierze podział na klasy A, B i C

Płytka drukowana to laminat (papier fenolowy lub tkanina szklana z żywicą epoksydową) z naniesionymi ścieżkami miedzi i przylutowanymi elementami. Wartość odzysku zależy od tego, ile na płytce jest miedzi, cyny, srebra, palladu i złota. Te ostatnie występują głównie w złoconych stykach, złączach, procesorach i niektórych układach scalonych.

Ponieważ dokładna analiza każdej płytki byłaby nieopłacalna, rynek wypracował uproszczony podział oparty na pochodzeniu i wyglądzie płytek. Nie jest to norma prawna ani urzędowa klasyfikacja – to umowny podział handlowy, który pozwala szybko przypisać partię do grupy cenowej. Granice między klasami bywają u różnych odbiorców przesunięte, dlatego zawsze warto patrzeć na opis w konkretnym cenniku, a nie tylko na samą literę.

Co decyduje o przypisaniu do klasy

• Ilość złoconych elementów – złocone styki krawędziowe, złącza, piny.
• Gęstość upakowania – im więcej układów scalonych na powierzchni, tym zwykle wyższa wartość.
• Udział balastu – duże radiatory aluminiowe, transformatory, kondensatory elektrolityczne, plastikowe obudowy i stalowe uchwyty obniżają wartość kilograma.
• Rodzaj laminatu i technologia montażu – płytki starsze i nowsze różnią się składem, co ma wpływ na proces odzysku.

Klasa A, B i C – porównanie

Poniższa tabela pokazuje typowe przykłady w każdej grupie. Traktuj ją jako orientację – ostatecznie o klasie decyduje oględziny partii na miejscu.

Ceny podajemy netto za 1 kg. Wyświetlana wartość pochodzi z naszego aktualnego cennika i zmienia się wraz z sytuacją na rynku metali – pełne zestawienie znajdziesz na stronie cennik skupu.

Klasa C w praktyce: stara a nowa

Najwięcej płytek trafiających do skupu z gospodarstw domowych, serwisów RTV/AGD i firm porządkujących magazyny to właśnie klasa C. Rozróżniamy w niej dwie grupy, bo różnią się materiałem i składem.

Płytka klasy C – stara

To przede wszystkim elektronika sprzed ery ekranów płaskich: płytki z telewizorów kineskopowych, magnetowidów, wzmacniaczy, radioodbiorników. Charakterystyczny jest brązowy laminat (papier fenolowy), elementy przewlekane przez otwory i dość duże podzespoły. Takie płytki często mają przykręcone radiatory i transformatory, które warto zdemontować przed przyjazdem, jeśli robisz to bezpiecznie.

Płytka klasy C – nowa

Nowsza elektronika użytkowa: płytki sterujące z pralek, zmywarek, kuchenek, płytki z monitorów i telewizorów LCD, zasilaczy impulsowych. Najczęściej zielony laminat i drobne elementy SMD. Wizualnie wyglądają „nowocześniej” niż stare płytki, ale nie mają ilości złoceń typowej dla wyższych klas.

Jeśli masz wątpliwości, czy płytka jest „stara”, czy „nowa”, nie zgaduj – posortuj według źródła (np. osobno płytki z kineskopów, osobno z AGD) i pokaż nam partię. Zweryfikujemy ją na miejscu przy ważeniu.

Skąd najczęściej pochodzą płytki klasy C

Do naszego punktu płytki klasy C trafiają z bardzo różnych źródeł. Najczęściej przywożą je:

• serwisy RTV i AGD – płytki sterujące wymienione w naprawianych pralkach, piekarnikach, telewizorach i zasilaczach;
• osoby demontujące stary sprzęt – np. po porządkach na strychu czy w piwnicy, gdzie zalegały kineskopowe telewizory i wieże audio;
• firmy likwidujące magazyny – niesprzedane lub uszkodzone moduły elektroniczne, sterowniki, zasilacze;
• warsztaty i zakłady produkcyjne – płytki z wymienianych sterowników maszyn i urządzeń.

Niezależnie od źródła zasada jest ta sama: im lepiej partia jest posortowana, tym szybciej przebiega ważenie i tym mniej wątpliwości przy kwalifikacji.

Jak przygotować płytki do wyceny

Dobre przygotowanie partii skraca czas obsługi i sprawia, że cała waga trafia do właściwej grupy cenowej, zamiast być wyceniona jak najsłabszy element mieszanki.

1. Oddziel płytki od obudów. Plastik, blacha i szkło nie są złomem PCB i tylko zwiększają masę balastu.
2. Zdejmij duże elementy niebędące elektroniką – stalowe uchwyty, kratki, ekrany. Jeśli radiatora nie da się łatwo odkręcić, zostaw go – lepiej przywieźć płytkę z radiatorem niż ją uszkodzić.
3. Odetnij przewody. Kable i wiązki mają osobne pozycje w cenniku, np. wiązka komputerowa 23 zł/kg.
4. Posortuj na starą i nową klasę C. Dwa worki lub dwa kartony wystarczą.
5. Nie wrzucaj baterii i akumulatorów. Ogniwa (szczególnie litowe na płytkach) oddziel przed transportem – to kwestia bezpieczeństwa.
6. Zabezpiecz partię na czas transportu – kartony lub mocne worki, żeby płytki się nie łamały i nie rozsypywały.

Czego nie przyjmujemy jako płytki PCB

• Całych urządzeń z obudowami (to inny rodzaj odpadu niż wymontowane płytki).
• Płytek z przylutowanymi bateriami lub akumulatorami, których nie odłączono.
• Elementów zanieczyszczonych olejem, ziemią lub zalanych wodą w stopniu uniemożliwiającym ocenę.

Dlaczego cena płytek się zmienia

Wartość złomu elektronicznego wynika z wartości metali możliwych do odzyskania. Notowania miedzi, cyny, srebra, złota i palladu zmieniają się na rynkach giełdowych (np. LME dla metali nieszlachetnych), a zmiany przekładają się na stawki oferowane przez zakłady przetwarzające płytki. Dlatego w artykułach nie podajemy cen „na sztywno” – zawsze odsyłamy do aktualnego cennika, który aktualizujemy na bieżąco. Szerzej opisujemy ten mechanizm w tekście cena miedzi a ceny w skupie kabli.

Na cenę konkretnej partii wpływa też jej jakość: płytki czyste, posortowane i bez balastu są wyceniane według stawki z cennika. Partie z dużą ilością stali, plastiku czy przewodów wymagają dodatkowej pracy i mogą zostać zakwalifikowane niżej.

Jak sprzedać płytki w Converto

Podstawowy sposób jest prosty: przywozisz płytki sam do naszego punktu w Poraju koło Częstochowy. Na miejscu ważymy towar na wadze w Twojej obecności, sprawdzamy klasę i czystość partii, a następnie wypłacamy należność. Adres punktu: ul. Górnicza 5/3, 42-360 Poraj, godziny pracy: Pn–Pt 8:00–17:00, Sob 8:00–13:00.

Jeśli masz większą ilość – np. zalegającą elektronikę z serwisu, magazynu lub likwidowanej firmy – zadzwoń wcześniej pod +48 888 123 456. Odbiór od klienta organizujemy tylko przy większych partiach i zawsze po indywidualnym ustaleniu telefonicznym. Szczegóły opisujemy na stronie jak sprzedać – dowóz i odbiór.

Firmy, które przekazują złom elektroniczny jako odpad, otrzymują od nas dokumenty wymagane w systemie BDO (karta przekazania odpadu). Płytki wymontowane ze zużytych urządzeń klasyfikuje się zwykle kodem 16 02 16 – elementy usunięte ze zużytych urządzeń. Pytania o dokumenty możesz wysłać na reccoporaj@gmail.com.

Najczęstsze błędy przy sprzedaży płytek

• Mieszanie wszystkiego w jednym worku – płytki, kable, plastiki i śrubki razem. Taka partia wymaga sortowania i trudniej ją wycenić korzystnie.
• Zakładanie, że każda płyta główna to klasa A – nie każda płytka z komputera jest bogata w złoto, a podział między klasami ustala odbiorca na podstawie oględzin.
• Łamanie płytek „na siłę” przy demontażu – kruszony laminat i odpryski utrudniają sortowanie.
• Wypalanie lub chemiczne „odzyskiwanie złota” w domu – to niebezpieczne dla zdrowia i środowiska, a w przypadku spalania odpadów niezgodne z prawem. Oddaj płytki do skupu w stanie, w jakim zostały wymontowane.

Masz pytania, do której grupy należy Twoja elektronika? Zrób zdjęcie kilku płytek i zadzwoń lub napisz – pomożemy wstępnie ocenić partię, zanim przyjedziesz do Poraja.